គម្រោង​ផ្តួច​ផ្តើម​កម្ម​វិធី​កុំព្យូទ័រ​ភាសា​ខ្មែរ

ស្ថាន​ភាព​បច្ចេក​វិជ្ជា

 
 
កម្មវិធី​​បើក​​ទូលាយ​ប្រភព​រហស្សលិខ​

កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​ប្រភព​រហស្សលិខ​គឺ​សំដៅ​ទៅ​លើ​កម្មវិធី​មិន​គិត​ថ្លៃ  វា​មិន​គ្រាន់​តែ​មិន​គិត​តម្លៃ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ក៏​ប៉ុន្ែត​ថែម​ទាំង​អាច​កែប្រែ បកប្រែ ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង ឬក៏​ចែក​ចាយ​ ដោយ​អ្នក​ណា​ក៏​បាន​ ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​បង់​ថ្លៃ​អាជ្ញាប័ណ្ណ (គឺ​អាច​កែប្រែ​ និង​ចែក​ចាយ ដោយ​សេរី) ។

ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​​ដ៏​មាន​ប្រជា​ប្រិយ​ភាព​មួយ មាន​ឈ្មោះ​ថា​​ Linux ដែល​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​​ មាន​ម៉ាស៊ីន​បម្រើ​អ៊ិន​ធឺណិត​ ទូទាំង​ពិភព​លោក​​ច្រើន​ជាង​ 60% ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​មិន​គិត​ថ្លៃ​នេះ និង ឧបករណ៍​មិន​គិត​ថ្លៃ​របស់​​ប្រភព​បើក​ទូលាយ​​​រហស្សលិខ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ។

ក្រុមហ៊ុន​កុំព្យូទ័រ​ធំ​ៗ​មួយ​ចំនួន​ដូចជា​ IBM, Novell  ឬក៏​ Sun Microsystems បាន​គាំទ្រ​នូវ​គំរូ​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​​ និង អភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​​រហស្សលិខ ។ ពួកគេ​គិត​ថា​ វាមាន​​ផល​​វិជ្ជមាន​​សម្រាប់​​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ពួកគេ​ ។​​

កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​ដែល​បាន​រួម​បញ្ចូល​ក្នុង​ការ​ចេញ​ផ្សាយ បាន​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់​​ពិនិត្យ​ដ៏​តឹងរឹង​​​​ ដូច​ទៅ​នឹង​កម្មវិធី​ចេញ​ផ្សាយ​ដែល​​មាន​​កម្មសិទ្ធិ​ដែរ ហើយ​ត្រូវ​បាន​សាក​ល្បង​​ដោយ​​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​កុំព្យូទ័រ​ ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​​ជា​ច្រើន​នាក់​ ។

ចំនួន​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​ៗ​របស់​ប្រជាជាតិ​អឺរ៉ុប​ និង ការ​គ្រប់​គ្រង​ក្នុង​ស្រុក​ បាន​អភិវឌ្ឍ​​ ឬក៏​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​នូវ​​គោល​​នយោបាយ​​ ដើម្បី​ប្រើ​ប្រាស់​កម្ម​វិធី​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​​​ជំនួស​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ និង ​ឧបករណ៍​ដែល​មាន​កម្មសិទ្ធិ​ ។​ នា​ពេល​ថ្មី​នេះ ប្រទេស​ជប៉ុន​ ចិន​ និង​ កូរ៉េ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​​លើ​​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធ​​ពេញ​លេញ​​​ ដែល​នឹង​ជួយ​សម្រួល​​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​​ក្នុង​ភាសា​ទាំង​នេះ​ ដោយ​ប្រើសញ្ញា​សម្គាល់​ជំនួស​អក្សរ ។ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍ​របស់​អង្គការ​​សហ​ប្រជាជាតិ​​​ កំពុង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​យ៉ាង​សកម្ម​ នូវ​​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​​ក្នុង​តំបន់ អាស៊ី​/​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ហើយ​ក៏​ខិត​ខំ​អភិវឌ្ឍ​​ការ​សម្រប​សម្រួល​ផង​ដែរ​ ។​

នៅ​ក្នុង​គំរូ​បើក​ទូលាយ​​រហស្សលិខ​​ ថ្វី​ត្បិត​​តែ​ការ​ពិត​​ប្រព័ន្ធ​ និង​ កម្ម​វិធី​ជា​ច្រើន​​បាន​ប្រើ​​ដោយ​មិន​គិត​ថ្លៃ​ក៏ដោយ​ ក៏​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​ បាន​ធ្វើឡើង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍ​សម្រាប់​អតិថិជន​ ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ ដោយ​កិច្ច​សន្យា​រវាង​​​ភាគី​ទាំងពីរ​​នោះ​ និង​ មិន​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​កម្មវិធី​មិន​គិត​ថ្លៃ​នោះ​ទេ ​​លុះ​ត្រា​តែ​​អ្នក​ដែលមាន​សិទ្ធិ​ដាក់​វា​ក្នុង​ដែន​សាធារណៈ ។

កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​​រហស្សលិខ​​ដែល​អាច​ប្រើ​បាន រួម​មាន​កម្មវិធី​ជា ច្រើន​ដែល​​ប្រើ​​ជា​ទម្លាប់​ដោយ​អ្នក​ប្រើ​កុំព្យូទ័រ មាន​ដូច​ជា​

  • កម្មវិធី​ការិយាល័យ​​ដែល​មាន​លក្ខណៈ និង​អាច​ប្រើ​បាន ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង Microsoft Office ហើយ​មាន​ភាព​ត្រូវ​គ្នា​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​នឹង​កម្ម​វិធី​ទាំង​នោះ ។ កម្ម​វិធី​ទាំង​នោះ​មាន​ដូច​ជា៖ កម្មវិធី​វាយ​អត្ថបទ​ កម្មវិធី​គណនេយ្យ​ កម្មវិធី​បង្ហាញ​​ និង កម្មវិធី​​គ្រប់គ្រង​មូលដ្ឋាន​ទិន្នន័យ ជា​ដើម ។
  • កម្មវិធី​ស្វែងរក​លើ​អ៊ិនធឺណិត​  អ៊ីម៉ែល​ ជជែក​កំសាន្ត​ កម្ម​វិធី​អភិវឌ្ឍ​បណ្តាញ​ កម្ម​វិធី​ផ្ញើ​សារ​បន្ទាន់​ និង កម្មវិធី​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​​អ៊ិនធឺណិត​ជា​ច្រើន​ទៀត ។
  • កម្មវិធី​កំសាន្ត​ (​តន្រ្តី​ និង វីដេអូ)​ ។ រូបភាព​ និង​ កម្មវិធី​និពន្ធ​រូបភាព ។
  • កម្មវិធីប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ​ (ដូចជា​ម៉ាស៊ីនគិតលេខ ហ្គេម​ ។ល។)​ ។
ផ្ទៃ​ប្រទាក់​របស់​អ្នក​ប្រើ​មួយ​ចំនួន​ និង​ កម្មវិធី​ជា​ច្រើន​ឥឡូវ​នេះ​កំពុង​ត្រូវ​ បាន​​បក​ប្រែ​ជា​ភាសា​ផ្សេងៗ​  រួម​មាន​ភាសា​សំស្ត្រឹត ដូចជា​ ភាសា​ហិនណ្ឌូ ភាសា​​តាម៉ីល​​ ឬក៏ ​ភាសា​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ ដូចជា​​ ភាសា​ថៃ ដែល​​ប្រើ​​អក្សរ​សំស្រ្តឹត​​ស្មុគ​ស្មាញ​​ ដូច​ភាសា​ខ្មែរ​ដែរ ។​ យើង​មាន​រួច​ជា​ស្រេច​ហើយ នូវ​ប្រព័ន្ធ​ដែល​អាច​ប្រើ​ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​​ការ​អនុវត្តន៍​អក្សរ​ខ្មែរ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​​ការ​អនុវត្ត​បែប​នេះ​មិន​ទាន់​មាន​ទេ កាល​ពី ២ ​ឬ ៣ ​ខែ​កន្លង​ទៅ​ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​​មាន​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​កំពុង​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​សកម្ម​​អំពី​អក្សរ​ទាំងនេះ​ ប្រកប​ដោយ​លទ្ធផល​យ៉ាង​ល្អ​បំផុត​​ ។ សូម​មើល​ទំព័រ​ស្ថានភាព​ និង​ ទំព័រ​ព័ត៌មាន​នៃ​គម្រោង របស់​យើង ។

យូនីកូដ

ការ​ទាក់ទង​គ្នា​ទូទាំង​​ពិភពលោក​ ដូចជា​តាម​រយះ​អ៊ិនធឺណិត​ជាដើម ទាម​ទារ​ឲ្យ​កុំព្យូទ័រ​នៅ​គ្រប់​ប្រទេស​ និង គ្រប់​ភាសា​ទាំងអស់ ត្រូវ​គ្នា ដើម្បី​ស្គាល់​ភាសា​ដែល​សរសេរ​ក្នុង​អត្ថបទ​ណា​មួយ ។ ដើម្បី​អនុវត្ត​នូវ​ភាព​ត្រូវ​គ្នា​នេះ​ ខ្នាតគំរូ​មួយដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ យូនីកូដ​  កំពុង​ត្រូវ​​បាន​អភិវឌ្ឍ​ ។ យូនីកូដ​ ជា​អត្តសញ្ញាណ​តួអក្សរ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ដែល​មាន​បំណង​ដាក់​បញ្ចូល​តួអក្សរ​ទាំងអស់​នៃ​គ្រប់​ភាសា​ ក្នុង​ពិភពលោក​ ដែល​មាន​ប្រព័ន្ធ​សរសេរ​មួយ​ ។​​​​

និន្នាការ​​នោះ​គឺ​ គ្រប់​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​ប្រើ​ពុម្ព​អក្សរ​យូនីកូដ និង បញ្ឈប់​បន្តិច​ម្តង​ៗ នូវ​ការ​ប្រើ​ពុម្ព​អក្សរ​ចាស់​ៗ ដែល​មិន​បាន​គោរព​តាម​ខ្នាត​គំរូ​នេះ ។

ភាសា​ខ្មែរ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ យូនីកូដ ​រួច​ហើយ​ ។

ពុម្ពអក្សរខ្មែរ
រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ពុម្ពអក្សរ​កុំព្យូទ័រ​សម្រាប់​ភាសា​ខ្មែរ​​មាន​ជិត​ ១៥​ ឆ្នាំ​ហើយ​ ។ ប៉ុន្តែ​ពួក​វា​មិន​ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ប្រើ​យូនីកូដ​​ទេ​ ដោយ​សារ​ពេល​នោះ​មិន​ទាន់​មាន​ខ្មែរ​យូនីកូដ​​ ។ ពុម្ព​អក្សរ​ទាំងនេះ​ ឥឡូវ​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​សម្រាប់​​ កម្មវិធី​វាយ​អត្ថបទ​ ក៏​ដូច​ជា​សម្រាប់​ទស្សនា​វដ្តី​ និង​ កាសែត​ ។ ក្តារ​ចុច​​សម្រាប់​ពុម្ព​អក្សរ​ទាំង​នេះ​មាន​រួច​ហើយ​ និង ​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ ។

យូនីកូដ​ មិន​គ្រាន់​តែ​ស្ថាបនា​ជា​រហស្សលិខ ដោយ​ផ្តល់​តម្លៃ​ទៅ​ឲ្យ​តួ​អក្សរ​និមួយៗ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ថែម​ទាំង​កំណត់​​លំដាប់​​​​​​វាយ​​បញ្ចូល​​ទៀត​ផង​ ដែល​ទាំង​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ពី​ប្រព័ន្ធ​ចាស់​ៗ ។​ ក្នុង​ការ​​សរសេរ​ដោយ​ដៃ​ និង ​ដោយ​គ្មាន​ពុម្ព​អក្សរ​ជា​ខ្នាត​គំរូ​ ភាសា​​ខ្មែរ​​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​បញ្ចូល​ពី​ឆ្វេង​ទៅ​ស្តាំ​ ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​លំដាប់​ដែល​តួអក្សរ​ត្រូវ​បោះ​​ពុម្ព​ ។ ដោយ​មាន​​យូនីកូដ​ ​ភាសា​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​វាយ​បញ្ចូល​តាម​លំដាប់ ​ដែល​តួអក្សរ​​ត្រូវ​បាន​អាន​​ (​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​គ្នា​ពី​មុន)​​ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ " ឥរិយា​វៃ​ឆ្លាត​ " ​​ពី​ប្រព័ន្ធ​ ឬ​ កម្មវិធី​វាយ​អត្ថបទ ។

ទ្រង់ទ្រាយ​ពុម្ពអក្សរ​ថ្មី​ (OpenType, ATT)  ​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​សរសេរ​​ជា​រហស្សលិខ​​នូវ "ឥរិយា​វៃ​ឆ្លាត​" នេះ​​​ នៅ​ក្នុង​ពុម្ព​អក្សរ ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ប្រើ​ពួកវា​​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ខ្នាត​គំរូ​ ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​បង្កើត​រហស្សលិខ​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ​សម្រាប់​ពួក​វា​ ។​

មាន​រួច​ជា​ស្រេច​ហើយ​នូវ​ពុម្ព​អក្សរ ខ្នាត​គំរូ​មួយ និង OpenType មួយ​ចំនួន​ (​ដែល​បង្កើត​ដោយ Microsoft) ។​ ​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ពុម្ព​អក្សរ​ទាំង​នេះ សុទ្ធ​តែ​មាន​កម្មសិទ្ធ ។ គម្រោង​ផ្តួចផ្តើម​​កម្មវិធី​ភាសាខ្មែរ​​​ បាន​ផលិត​​ និង បាន​ដាក់​ក្នុង​ដែន​សាធារណៈ​ នូវ​ពុម្ព​អក្សរ OpenType ​​យូនីកូដ​​ពេញ​លេញ​មួយ​ ដើម្បី​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​កម្មវិធី​បើក​ទូលាយ​រហស្សលិខ​​ ដែល​បកប្រែ​ពុម្ព​អក្សរ​ខ្មែរ​ ។ វា​បាន​បង្កើត​ផង​ដែរ​នូវ​ពុម្ពអក្សរ​មួយ​​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ពិសេស​សម្រាប់​បក​ប្រែ​កម្មវិធី​ (​បាន​បន្លិច​ និង ​ប្រើ​ចន្លោះ​បញ្ឈរ​តិច​តួច​) ​និង ​ពុម្ព​អក្សរ​សរសេរ​ដៃ ។ ពុម្ព​អក្សរ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​កំពុង​ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ និង​ ប្រកាស​ដោយ​អ្នក​ផលិត​​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ ។ សូម​មើល ទំព័រទាញយក សម្រាប់​ព័ត៌មាន​បន្ែថម ។

មិនទាន់​មាន​ក្តារ​ចុច​ខ្នាត​គំរូ​សម្រាប់​វាយ​បញ្ចូល​ យូនីកូដ​ ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​ជា​ភាសាខ្មែរ​នៅ​ឡើយ​ទេ​ ។
ការបកប្រែ​
​ពេល​ដែល​ភាសា​អង់គ្លេស​​​ត្រូវ​​បាន​​​​​ប្រើ​ជា​ភាសា​ការងារ ដោយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​ កុំព្យូទ័រ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​  នៅ​ពេល​ដែល​​គម្រោង​ចាប់ផ្តើម​ យើង​គ្មាន​សទ្ទានុក្រម​កុំព្យូទ័រ​ដែល​ប្រើ​ភាសា​ខ្មែរ​ទេ​ ។ ពាក្យ​ជាច្រើន​មិន​មាន​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​​ទេ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ខ្ចី​ពី​ភាសា​អង់​គ្លេស​ ក៏ប៉ុន្ែត​នៅ​មាន​ពាក្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត​​ដែល​ទាម​ទារ​ឲ្យ​មាន​ការបក​ប្រែ​​​ ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ដល់​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​កុំព្យូទ័រ​ជនជាតិ​ខ្មែរ ឲ្យ​យល់​ច្បាស់​នូវ​គោល​គំនិត​​កាន់​តែ​​លឿន​​​ជាង​មុន​ ។

ការិយាល័យ​​សម្រប​សម្រួល​​​កម្មវិធី​ភាសា​ខ្មែរ​​​បាន​បង្កើត​នូវ ​ សទ្ទានុក្រម ​ដែល​ឥឡូវ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​​អ្នក​បក​ប្រែ​​ជា​ច្រើន​នាក់ សម្រាប់​រាល់​កម្មវិធី​ ឯកសារ​ និង​ ម៉ូឌីល​​ហ្វឹកហ្វឺន​ ។​ ឯកសារ​ទាំងនេះ​អាច​មើល​ក្នុង​ទំព័រទាញយក​ របស់​​យើង ។

យើង​មាន​រួច​ជា​ស្រេច​នូវ​ម៉ូឌីល​ហ្វឹកហ្វឺន​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​សម្រាប់​កម្មវិធី​មួយ​ចំនួន​ រួម​ទាំង​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​នេះ​ផង​​ដែរ​ (​ជា​ពិសេស​កម្មវិធី​ការិយាល័យ) ដែល​អាច​នឹង​ត្រូវ​បក​ប្រែ ។ ហើយ​ក៏​មាន​ផង​ដែរ​នូវ​ម៉ូឌីល​ហ្វឹកហ្វឺន​សម្រាប់ Microsoft Office ដែល​អាច​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​បក​ប្រែ កម្ម​វិធី របៀប​ប្រើ និង ម៉ូឌីល​ហ្វឹក​ហ្វឺន​មួយ​ចំនួន ។

 

ទំព័រ​ត្រូវ​បាន​កែ​ប្រែ​ចុង​ក្រោយ​នៅ​ ថ្ងៃ សៅរ៍ ទី ៣០ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០០៤

សម្រាប់​សេចក្តី​អធិប្បាយ​ណា​មួយ​អំពី​ទំព័រ​បណ្តាញ​ សូមទាក់ទង​ប្រធាន​បណ្តាញ​របស់​ដែន​នេះ